Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Το αφιέρωμα για τα Φιλιατρά θα δημοσιευέται κάθε ΣΑΒΒΑΤΟ.

Οδός δεξαμενής 1924 – filiatra.gr
Οδός δεξαμενής 1924 – filiatra.gr

Η Ονομασία των Φιλιατρών.
————————————–
Η σημερινή πόλη των φιλιατρών με την ονομασία αυτή, εμφανίστηκε προ του 1200 μ.Χ. Το πρώτο γραφτό τεκμήριο που υπάρχει μέχρι στιγμής με την ονομασία Φιλιατρά, είναι το χάραγμα που βρέθηκε μεταξύ των άλλων, στην Φράγκικη Βρύση της Βαγγελίστρας.
*
Αυτό έχει μεγάλη σημασία για την ιστορία της πόλης γιατί πρώτη φορά το έτος 1322, παρουσιάζεται γραμμένο το τοπωνύμιο Φιλιατρά σαν ονομασία οικισμού. Το από που προέρχεται η ονομασία της πόλης δεν έχει ιστορικά βεβαιωθεί, όμως υπάρχουν πολλές εκδοχές.
*
Αρκετοί ξένοι ερευνητές καθώς και Φιλιατρινοί επιστήμονες έχουν επανειλημμένος ασχοληθεί με την σημερινή ονομασία της πόλης.
*
1ον)
Λέγεται ότι κάποιος βαρήκοος, ερωτηθείς από κάποιον διερχόμενο προς τα που πηγαίνει ο δρόμος, εκείνος του απάντησε, σταφύλια τρώω.
Έτσι, ότι προήλθε η ονομασία. Σταφύλια τρώ(ω) = Στα φυλιατρώ(α).
*
2ον)
Ότι η λέξεις πρέπει να εξηγηθεί κατ’ αντιστοιχία προ στις λέξεις κονίστρα, ορχήστρα, παλαίστρα. Δηλαδή, ότι σημαίνει το τόπο (ΤΡΑ) εις τον οποίον καλλιεργείται, αναπτύσσεται η φιλία (ΦΙΛΙΑ).
*
3ον)
Ότι η ονομασία προέρχεται από το: ΦΙΛΙΑΤΡΟ = πηγάδι ή στηθαίο πηγαδιού. Στα Φιλιατρά παλαιότερα, υπήρχαν πάρα πολλά πηγάδια.
*
4ον)
Ότι η ονομασία προέρχεται από το ρήμα φυλλιώ = φύω πολλά φύλλα, λόγο της πυκνής βλάστησης των ελαιώνων στα Φιλιατρά και των σταφιδαμπέλων (τότε) της περιοχής.
*
5ον)
Η εκδοχή την οποία έχουν υποστηρίξει οι περισσότεροι, είναι ότι η λέξει ΦΙΛΙΑΤΡΑ προέρχεται από το ιστορικό όνομα ΤΡΙΦΥΛΙΑ, με αντιστροφή, άγνωστο για πια αιτία, των δυο συνθετικών του.
Δηλαδή, το ΤΡΙΑ- ΦΥΛΑ = ΤΡΙΦΥΛΙΑ έγιναν ΦΙΛΑ -ΤΡΙΑ = ΦΙΛΙΑΤΡΑ.
*
Η διαφορά εδώ, είναι ότι τα Φιλιατρά δεν γράφονται με (υ) για του (ι) και επικράτησε η γραφή αυτή. Σε έρευνα που έγινε σε παλαιότερα έγγραφα, η πόλη των Φιλιατρών γραφόταν, το πρώτο (ι) με ύψιλον και όχι με (ι).

Φιλιατρά: H πολυτραγουδισμένη πόλη.
——————————————————
Πόσα και πόσα τραγούδια δεν γράφτηκαν για τα Φιλιατρά, σε δίσκους (33 στροφών).
*
Το εθνικό τραγούδι των Φιλιατρών είναι το <<Καλαματιανό>>, η << Φιλιατρινούλα>>, του αξέχαστου τροβαδούρου των Φιλιατρών, υμνητή του δημοτικού τραγουδιού και πρώτο συνεργάτη και φίλο του Βασίλη Τσιτσάνη, Δημητράκη Περδικόπουλου, που λέει.
*
Μια μικρή μελαχρινούλα
έμμορφη Φιλιατρινούλα
μου’ χει πάρει τα μυαλά μου
και τα δόλια λογικά μου.
»
Μες τα Φιλιατρά δεν έχει άλλη
τα ωραία της τα κάλλη.
»
Η μάνα της την προξενεύει
και αυτή κρυφά της λέει.
Μάνα εγώ θα περιμένω
ένα νιό ξενιτεμένο.
*
Αργότερα ο Χρήστος Σεβδαλής έγραψε.
*
Φιλιατρινούλα όμορφη και μαυρομάτα
μούχεις κάψει την καρδιά την έκανες κομμάτια.
*
Τελευταίος ο Γιώργος Παπαδόπουλος ( Γουδής ), σκιαγραφώντας τα Φιλιατρά και τις περιοχές τους, το ρεφρέν του λέει.
*
Στα ξακουσμένα Φιλιατρά
γλυκό κρασί θα πιούμε
Αγρίλη Αγια Κυριακή
θα ξημερωθούμε.
Αυτά και πολλά άλλα τραγούδια μιλάνε για τα Φιλιατρά.
*
Μια Βόλτα στην Πόλη.
—————————–
Από την εθνική οδό των Φιλιατρών, μπαίνουμε στην πόλη.
Πρώτος στην είσοδο της πόλης, μας υποδέχεται ο «»Πύργος του Άιφελ»».
Πολλοί ονομάζουν τα Φιλιατρά, «»Μικρό Παρίσι»».
Είναι γνωστό πλέον, ότι σε όλο τον κόσμο υπάρχει και δεύτερος «»Πύργος του Άιφελ»» και βρίσκεται στην Ελλάδα, στα Φιλιατρά.
Αυτό είναι δωρεά του ευεργέτη των Φιλιατρών, Χαράλαμπου Φουρναράκη.
*
Η διαφορά τους είναι, ότι εκείνος στο Παρίσι είναι 312 μέτρα ύψος και των Φιλιατρών 30 μέτρα ύψος. Η τοποθέτηση του πύργου του Άιφελ στα Φιλιατρά έγινε το 1960 και είχε προκαλέσει μεγάλο δημοσιογραφικό θόρυβο από εκατοντάδες συντάκτες εφημερίδων και περιοδικών σε ολόκληρο τον κόσμο.
*
Συνεχίζοντας στο δρόμο λίγα μέτρα αριστερά, βλέπουμε το επιβλητικό Γυμνάσιο και Λύκειο των Φιλιατρών. Λίγο μετά το Γυμνάσιο, αριστερά, σε ένα τρίγωνο ανθοκήπιο, είναι ένα μεγάλο ομοίωμα της γης.
Η διάμετρος του ομοιώματος αυτού είναι, 4 1/2 μέτρα. Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο ομοίωμα στο κόσμο. Παρόμοιο, υπάρχει και άλλο ένα στην Αμερική.
Είναι και αυτό δωρεά, του Χαρ. Φουρναράκη.
*
Η παναγία των Βλαχερνών.
————————————
Συνεχίζοντας το δρόμο δεξιά μας, βλέπουμε το μεγάλο καταπράσινο πάρκο της Βλαχέρνας να περιβάλλεται από δεκάδες ποικιλόχρωμα λουλούδια, καλλωπιστικούς θάμνους, ενώ δυτικά του απλώνεται ένας καταπράσινος πευκώνας.
*
Το εκκλησάκι της Βλαχέρνας έχει μεγάλη ιστορία, η σημερινή εκκλησία είναι η τέταρτη κατά σειρά. Η πρώτη υπήρχε εκεί πριν από την Φραγκοκρατία.
Η σημερινή εκκλησία κτίστηκε πριν από το 1820, πάλι στην ίδια θέση.
Από το 1747 είχε καταταγεί στις Σταυροπηγιακές μονές και υπαγόταν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Το Φουρναράκειο.
————————- «»Πνευματικό Κέντρο»».
Το πνευματικό κέντρο «»Φουρναράκειον»», αριστερά μας, λίγο πριν φτάσουμε στην κεντρική πλατεία των Φιλιατρών, αποτελείται από βιβλιοθήκη, αναγνωστήριο, αίθουσα συνεδριάσεων και διαλέξεων.
*
Εξωτερικά κοσμούν, οι προτομές αρχαίων Ελλήνων, Όμηρου, Σωκράτη, καθώς και θεών, του Ερμή και της Αφροδίτης.
Είναι και αυτό δωρεά, του Χαρ. Φουρναράκη.
*
Μια μεγάλη μαρμάρινη επιγραφή που είναι εντοιχισμένη έξω από το κτήριο, γράφει.
*
«» ΕΙΝΑΙ ΝΤΡΟΠΗ ΣΟΥ ΝΑ ΠΕΘΑΙΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΑΦΗΣΗΣ ΚΑΤΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΣΟΥ»»
ΜΠΑΜΠΗΣ ΦΟΥΡΝΑΡΑΚΗΣ.
*
Φτάνουμε στην μεγάλη κεντρική πλατεία της πόλης, είναι η πλατεία Καποδίστρια, που μπορούμε να πούμε, ότι είναι μία από τις μεγάλες πλατείες της χώρας μας.
Είναι μια πανέμορφη και γοητευτική πλατεία.
*
Ανατολικά της πλατείας στέκει ακούραστο το παλιό πανύψηλο ρολόι της πόλης.
Η λειτουργεία του άρχισε το 1883, κάθε τέταρτο χτυπάει και μετρά το χρόνο που περνά. Δίπλα του, είναι το Δημαρχείο των Φιλιατρών.
*
Άγιος Γεώργιος Μπουριάνων ( Αγιόργης )
——————————————————–
Ο χώρος αυτός, στην άκρη, δυτικά της πόλης, έχει μεγάλη σημασία γιατί εδώ συνέβησαν όλα τα συνταρακτικά γεγονότα σε διάφορες φάσεις στην ιστορία των Φιλιατρών.
*
Εδώ οι Φιλιατρινοί είδαν τους Ενετούς, εδώ την Τουρκική βαρβαρότητα, εδώ είδαν τους Τούρκους να κρεμάνε τον Πανάγο Λελώνη, εδώ γινόταν το μεγαλύτερο κοσμικό γεγονός της εποχής ο «» χορός της Λαμπρής»», ενώ λάτρευαν τον Ιππότη, τον άγιο Γεώργιο και προς χάρη του διοργάνωναν ιπποδρομίες.
*
Εδώ είναι ο ναός, το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, που έχει κτιστή το 1400, με τις σπάνιες άγιο – τοιχογραφίες του, προ της άλωσης της Κωνσταντινουπόλεως.
Εδώ είναι ο ιστορικός πλάτανος που οι Τούρκοι κρέμασαν τον Πανάγο Λελώνη, εδώ και οι τάφοι του ίδιου και της αγαπημένης του .
*
Πλατεία Αγίου Ανδρέα.
——————————–Αγι’ ανδρέας
Στην πλατεία αυτή, συγκεντρώνονταν κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας οι Φιλιατρινοί, γιατί δεν υπήρχε τότε η σημερινή πλατεία Καποδίστρια και εκεί διεξαγόταν το εμπόριο της πόλης.
*
Στο χώρο αυτό υπήρχε η εκκλησία, την οποία την γκρέμισε ο Ιμπραήμ κατά το πέρασμά του από τα Φιλιατρά.
*
Αργότερα, το 1867, έχτισαν λίγο πιο πάνω, την μεγάλη εκκλησία της Παναγίας Γουβιώτισσας. ( την σημερινή εκκλησία της Παναγίας ).
Στη θέση που βρισκόταν το ιερό του Αγίου Ανδρέα, υπάρχει μια μαρμάρινη πυραμίδα μέχρι και σήμερα.
*
Στην εκκλησία της Παναγίας, είναι η θαυματουργεί εικόνα του πολιούχου και προστάτη των Φιλιατρών αγίου Χαραλάμπους, καθώς και τα οστά του.
*
Το Κάστρο των Παραμυθιών
————————————–
Το κάστρο είναι λίγο έξω απ` την πόλη των Φιλιατρών.
Εδώ στο κάστρο ο επισκέπτης όταν βρεθεί, έχει την ψευδαίσθηση ότι βρίσκεται πραγματικά στον Μεσαίωνα.
*
Ότι και να γράψω, σίγουρα θα το αδικήσω. Δεν είναι μια άλλη παλιά εποχή, δεν είναι ένα πανάρχαιο κάστρο, είναι ένα σύγχρονο κάστρο, της δικής μας εποχής. Εδώ είναι και το μεγαλείο του, το τεράστιο αυτό κάστρο, ένα βήμα από την θάλασσα, μόνο αν το δεί κάποιος από κοντά να στέκει έτσι με την θωριά του σε ένα παραμυθένιο περιβάλλον, μόνο τότε μπορεί να καταλάβει και να νιώσει την μαγεία του.
*
Το άλογο του Ποσειδώνα.
———————————–
Δίπλα στο κάστρο, είναι ένα τεράστιο άλογο του θεού της θάλασσας Ποσειδώνα.
Το άλογο έχει μήκος 12, 50 μέτρα, πλάτος 6,50 και ύψος 18 μέτρα και είναι τριών δωματίων.
*
Το κάστρο και το άλογο είναι κι αυτά δωρεές του μεγάλου ευεργέτη των Φιλιατρών και φιλόπατρη, Μπάμπη Φουρναράκη.
*
<<< Καθισμένος στο ακρογιάλι όταν ήμουνα μικρός, άκουγα μαγεμένος την γιαγιά μου να μου μιλάει για νεράιδες, μάγισσες και βασιλοπούλες. Εκείνη η περίοδος, έμεινε ζωντανή στη μνήμη μου και θέλοντας να ξαναζωντανέψω εκείνο το παραμύθι της γιαγιάς, έκτισα επάνω στην παραλία σήμερα, το κάστρο μιας άλλης εποχής, το κάστρο των παραμυθιών >>> .
Μπάμπης Φουρναράκης.

Κείμενα:  Γιώργος Χριστοδούλου.

Το αφιερώνω στην μνήμη των αγαπημένων μου γονιών, Μπάμπη Χριστοδούλου και Θεοδώρα Χριστοδούλου – Δανοπούλου
Επιμέλεια: filiatra.gr

Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΝΝΑΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Please follow and like us:

σχετικές αναρτήσεις:

Σχετικές δημοσιεύσεις

Αφήστε ένα σχόλιο