Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Το αφιέρωμα για τα Φιλιατρά θα δημοσιευέται κάθε ΣΑΒΒΑΤΟ.

Οδός δεξαμενής 1924 – filiatra.gr
Οδός δεξαμενής 1924 – filiatra.gr

Μέσα στο πέρασμα των χρόνων, γεννήθηκαν, μεγάλωσαν και πέθαναν πολιτισμοί στον πλανήτη μας, μεγαλούργησαν άνθρωποι και λαοί και ο μακρινός απόηχος της δράσης τους φθάνει μέχρι σήμερα να μας θυμίζει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε και να δημιουργούμε.
*
Αν κοιτάξουμε στο παρελθόν, θα δούμε ότι, ιστορία άφησαν λαοί, που δεν ήθελαν να πεθάνουν και πέρασαν μέσα από τους αιώνες δημιουργώντας συνέχεια και ζωή.
*
Το σημείωμα αυτό, «»Αφιέρωμα στα Φιλιατρά»» ολοκληρώνεται σε εννέα μέρη και απευθύνεται τόσο στους Φιλιατρινούς, όσο και στους ξένους αναγνώστες, φίλους, για την όμορφη, ιδιαίτερη πατρίδα μας τα Φιλιατρά, που οι εξοχές τους, οι παραλίες τους και τα χωριά τους, είναι γεμάτα από πολιτισμό, ιστορία, λαογραφία, θρύλους και παραδόσεις.
*
Ιδιαίτερα όμως απευθύνεται στις νέες και τους νέους τους άξιους συνεχιστές της πατρίδας μας.
*
Γιατί, η κάθε ιδιαίτερη πατρίδα του κάθε ενός από εμάς, κάνουν όλες μαζί μια πατρίδα, την μεγάλη πατρίδα την Ελλάδα μας.
*
Η άγνοια, η αδιαφορία, η αμάθεια, παραπέμπουν στον αφανισμό και ενταφιασμό τον εθνισμό μας, την ιστορία του τόπου μας, τον πολιτισμό του και της παραδόσεις του.
*
Ελάτε λοιπόν να ταξιδέψουμε μαζί, σε αυτό το μεγάλο, όμορφο Φιλιατρινό ταξίδι των εννέα ενοτήτων.
*
ΦΙΛΙΑΤΡΑ.

Την Αρχαία Εράνα, διαδέχτηκε η πόλη των Φιλιατρών η οποία τοποθετείται στην περιοχή της Αγίας Κυριακής (επίνειο των Φιλιατρών), που απέχει 4 χιλιόμετρα από τα Φιλιατρά. Στον ίδιο περίπου χώρο υπήρχαν και τα πολίσματα (πολίχνες) Αρήνη, Αλίαρτος και Έρμακας (Αρμακάδια).
*
Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, τα φιλιατρά εξελίχθηκαν σε σημαντικό εμπορικό και γεωγραφικό κέντρο της Τριφυλίας.
*
Με Βασιλικό Διάταγμα, στις 27 Δ/βρίου 1833 καταργήθηκε ο ισχύων μέχρι τότε από τουρκοκρατίας θεσμός των Δημογερόντων στην Ελλάδα και συστάθηκαν Δήμοι.
Τότε έγινε και ο τ. <<Δήμος Εράνης>>, δηλαδή ο σημερινός Δήμος Φιλιατρών.
*
Η ονομασία του σε <<Δήμο Εράνης>>δεν έγινε τυχαία. Υποδηλώνει και την ιστορική συνέχεια της περιοχής από την μακρινή προμάμμη των Φιλιατρών, την αρχαία Εράνα. Ο πρώτος αυτός Δήμος, είχε φυσικά, ως έδρα τα Φιλιατρά και περιλάμβανε και τα χωριά. Χαλαζόνι, Κατσίμπαλι, Βάλτα, Καναλουπού και Χριστιανούς.
*
Πρώτος Δήμαρχος στα Φιλιατρά, ήταν ο Ζαχαρίας Πασχαλίγκος και στην πόλη λειτουργούσε σχολείο τα χρόνια 1822-1823.
*
Το 1886, ένας τρομερός σεισμός κατέστρεψε την πόλη και την ενδοχώρα της.
Από εκεί και πέρα τα Φιλιατρά γνώρισαν μεγάλη οικονομική και κοινωνική ακμή.
*
Τον <<χρυσό αιώνα>>, όπως συνήθιζαν να λένε εκείνη την περίοδο.
Τα αρχοντικά της πόλης, αφάνταστη χλιδή και πλούτος, προκαλούσαν τον θαυμασμό των Ευρωπαίων περιηγητών, που την επισκέπτονταν.
*
Το εμπόριο τότε διεξαγόταν από τα Φιλιατρά στην Τεργέστη, στη Νεάπολη, στο Λονδίνο, στο Λιβόρνο απευθείας. Χωρίς μεσάζοντες.
*
Κι από τα μικρά πόρτα της Αγίας Κυριακής και του Αγρίλη, στα οποία αρόδιζαν εκατοντάδες ιστιοφόρα και ξένα πλοία, γίνονταν η εξαγωγή των κυριωτέρων προιόντων της περιοχής. Λάδια, σταφίδες, κρασιά.
*
Στην πόλη λειτουργούσαν δύο «»καφωδεία»»με ξένες <<πριμαντόνες>>, κυρίως Γερμανίδες τραγουδίστριες και χορεύτριες, που κάναν χρυσές δουλειές.
*
Παρά τον μεγάλο καταστρεπτικό σεισμό που έγινε το 1886, και παρ’ όλο που η πόλη <<ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων>>, το χρόνο 1889 ο τ. Δήμος Εράνης είχε 10. 121 κατοίκους.
*
Τα Φιλιατρά μόνα τους, εντός του περασμένου αιώνα, έφτασαν τους 10.450 κατοίκους. Για σύγκριση σημειώνω, ότι το 1889, η Καλαμάτα είχε πληθυσμό 10.696, η Τρίπολη 10.698, ο Πειραιάς 34.327, ενώ η Αθήνα είχε 107.251 κατοίκους.
*
Στα Φιλιατρά τότε, εκτός των Δημοσίων, υπήρχαν και λειτουργούσαν ιδιωτικά σχολεία δημοτικά και Γυμνάσιο, Αρρένων και θηλέων, ενώ διάφορες τοπικές εφημερίδες κυκλοφορούσαν όπως, η <<ΠΡΟΟΔΟΣ>>, ο <<ΚΑΘΡΕΠΤΗΣ>>, η <<ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΕΡΑΝΗΣ>>, η <<ΚΑΜΠΑΝΑ>>.
*
Σε απόσπασμα υπηρεσιακής εκθέσεως, τον χρόνο 1892, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι <<………τα Φιλιατρά έλαμπαν από την φιλεργίαν των κατοίκων των και την φυσικήν του τόπου ανάπτυξιν μόνα, χωρίς να λάβουν έξωθεν ουδέν βοήθημα.
*
Και πραγματικά τα Φιλιατρά κάλπασαν στο δρόμο της προόδου και έλαμψαν αφού βρέθηκαν μεταξύ των 10 πρώτων πόλεων της Ελλάδας, από απόψεως δημοτικών έργων και πνευματικής κινήσεως.
*
ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ.
Ας γυρίσουμε όμως λίγο πίσω, στις ζοφερές εκείνες μέρες της οθωμανικής Κυριαρχίας.
*
Ο ιερός πόθος για την ελευθερία αποτέλεσε τον σκοπό ύπαρξης για τους Φιλιατρινούς.
*
Μεγάλο ρόλο έπαιξαν τα Φιλιατρά κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας, αφού πάρα πολλοί Φιλιατρινοί υπήρξαν αγωνιστές, Φιλικοί και οπλαρχηγοί.
*
Γενναίοι αγωνιστές της περιοχής, γενναία παιδιά της πατρίδας, που δεν ανέχτηκαν τον τουρκικό ζυγό, το μαχαίρι και το λουρί στο σβέρκο, που δεν άφησαν να λυγίσει το ελληνικό φρόνιμα και η άσβηστη φωτιά της λευτεριάς στην καρδιά τους.
*
Αληθινά, Φιλιατρινά Γεγονότα Και Ιστορίες.

Λενιώ Βλαστού.
Η φιλιατρινή ηρωίδα Λενιώ Βλαστού, που με την θυσία της προηγήθηκε από τις ηρωίδες του Ζαλόγγου, για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια.
*
Βρισκόμαστε το 1770. Το βρόμικο τούρκικο και αρβανίτικο ποδάρι πατούσε τα άγια χώματα της πατρίδας.
*
Τα τούρκικα μπαιράκια ανέμιζαν στα Φιλιατρά. Ο χότζας τους τραγουδούσε πάνω στο τζαμί και η κόκκινη ημισέληνος σαν τρομερή απειλή υψωνόταν πάνω από το ιερό σύμβολο του σταυρού μας.
*
Οι Φιλιατρινοί κλαίγαν για τον χαμό των δικών τους. Οι τούρκοι και οι αρβανιτάδες, κατατυραννούσαν τους κατοίκους.
Άρπαζαν, έκαιγαν, σκότωναν, ατίμαζαν, χωρίς να δίνουν λόγο σε κανένα.
*
Αντιλαμβάνονταν ότι το δοβλέτι τους κινδύνευε, φοβόντουσαν το ξύπνημα των σκλάβων και την επανάσταση, γι’ αυτό οι διαταγές που λάμβαναν ήταν σκληρές για τους Έλληνες. Σκοτώστε, καταστρέψτε, αφανίστε.
*
Πράγματα άλλωστε, τόσο συνηθισμένα στον πολιτισμό τους.
Ήταν η φρικτή εποχή για τον υπόδουλο λαό της Τριφυλίας.
*
Η Λενιώ Βλαστού, το γένος Σκορδάκη, κατοικούσε στην Ανατολική πλευρά των Φιλιατρών. Ο άντρας της αντάρτης, έφυγε μαζί με άλλους για το βουνό και από εκεί κατέβαινε κρυφά στο καλύβι τους όπου έμενε η Λενιώ με το μικρό παιδί τους.
*
Ήταν απομεσήμερο. Οι Αρβανιτάδες μεθυσμένοι άρχισαν κατά το σύστημά τους. Τουφέκαγαν, φώναζαν, απειλούσαν και έβαζαν φωτιά σε κάποια σπίτια.
*
Η Λενιώ φοβισμένη γιατί οι ντόπιοι τούρκοι γνώριζαν πως ο άντρας της είναι στο βουνό έφυγε για λίγο από το σπίτι της.
Σε λίγο η φωτιά έφτασε και στο δικό της καλύβι, το μωρό της θα καιγόταν.
*
Τι να έκανε;. Αν πήγαινε προς τα εκεί, οι αρβανιτάδες θα την έπιαναν, αν δεν πήγαινε το μωρό της θα καιγόταν αβοήθητο.
*
Και η Λενιώ, η Ελληνίδα μητέρα, η μάνα που θήλασε το γάλα της λευτεριάς εις τα παιδιά του 1821, η Ελληνίδα μάνα, που ο αλτρουισμός της, η ψυχή της, η καρτερία της, το σθένος της λάμπουν αιώνια σαν φωτεινό μετέωρο από την εποχή του Παρθενώνα, στο βουνό του Αιλιά των Φιλιατρών, στο Ζάλογγο, στην Πίνδο, με το ίδιο φως, το φως της πατρίδας.
*
Έτρεξε στον κίνδυνο, μπήκε στο καιόμενο καλύβι, άρπαξε το παιδί της, και τρέχει.
Τρέχει από το καλύβι της στα Φιλιατρά, σαν τρελή προς το βουνό, στο εκκλησάκι του Άιλιά.
*
Είχε και άλλες φορές πάει προς τα εκεί, στο ένα χέρι αγκαλιά το παιδί και στο άλλο το φαγητό που θα συναντούσε κρυφά τον άντρα της στο βουνό.
*
Τρέχει και τώρα προς τα κει, τρέχει να παραδώσει εις τους ελεύθερους Έλληνες, τον ελεύθερο βλαστό της. Οι αρβανιτάδες την κυνηγούν σε απόσταση.
*
Είναι βέβαιο πως θα την φτάσουν. Η Λενιώ τρέχοντας προς το βουνό πλησιάζει το εκκλησάκι του Άιλιά με καταξεσχισμένα τα ρούχα της και ματωμένα τα πόδια της.
*
Με μια ματιά, αναζητά τους Φιλιατρινούς που ήταν στα βουνά. Δεν φαίνονται πουθενά. Λαχανιασμένη όπως ήταν, πεθαμένη απ’ τον δρόμο και την ανηφοριά, στέκει και απελπισμένη φωνάζει. <<Βοήθεια χριστιανοί>>. Κανείς δεν απαντά.
*
Τρέχει πιο κει, φτάνει σε ένα χώρο που είναι πάνω ακριβώς από το βάραθρο του βουνού.
*
Οι αρβανίτες την πλησιάζουν, στρέφει το κεφάλι της δεξιά, αριστερά φωνάζοντας ξανά. <<Βοήθεια πατριώτες>>, κανείς δεν της απαντά.
*
Η Λενιώ είναι αποκαμωμένη. Οι αρβανιτάδες την πλησίασαν αρκετά. Πάνω στο γυμνό λαιμό της, αισθάνεται τα χεράκια του μικρού της παιδιού που την κρατούν σφιχτά. Φωνάζει ακόμα μια φορά. <<Βοήθεια πατριώτες>>. Οι κραυγές και το κλάμα του παιδιού της ξεσχίζουν την ψυχή της.
*
Οι αρβανιτάδες ήρθαν κοντά της,έφραξαν τον δρόμο.
*
Κοιτάζει έξαλλη γύρω της, από την μια, ο ήλιος με ρόδινο της δύσης χρώμα και οι καπνοί από τα σπίτια των φιλιατρών που καίγονταν και από την άλλη ο εχθρός.
*
Δεν είχε τώρα κανένα δρόμο, πίσω της, η ατίμωση, εμπρός της ο γκρεμός.
Γονάτισε, άφησε κάτω το παιδί της, που αμίλητο τώρα παράξενα την κοιτούσε.
Ύψωσε τα χέρια της στον ουρανό, δάκρυσε.
*
Και αμέσως τινάχτηκε όρθια. Η Λενιώ δεν είναι πλέον αδύναμος άνθρωπος, τα στήθη της δεν φουσκώνουν τώρα από τα τρεχάματα αλλά από υπερηφάνεια και πατριωτισμό, η φωνή της είναι η φωνή του γένους που περιφρονεί την σάρκα και σηκώνει την ψυχή στην αθανασία.
*
Η Λενιώ είχε εξαυλωθή. Η ελληνική ψυχή της ηρωίδας Λενιώς, είχε πάρει την απόφασή της.
Οι αρβανιτάδες της φωνάζουν. <<στάσου μωρή Βλαστίνα, τι πας να κάνεις>>.
*
Και οι Λενιώ τους απάντησε. <<όχι Τουρκαλάδες βρωμιάρηδες, την πίστη μου μωρέ εγώ και την πατρίδα μου την κρατώ>>.
*
Άρπαξε τότε το παιδί της το έσφιξε στην αγκαλιά της, το φίλησε πολλές φορές και πήδησε στο γκρεμό.
*
Οι αρβανιτάδες στάθηκαν ακίνητοι, τα έχασαν, δεν το πίστευαν.
Κοίταξαν κάτω στη ρίζα του βράχου την νεκρή ηρωίδα, βουβοί.
*
Ξεκίνησαν να κατεβαίνουν τον κατήφορο για τα Φιλιατρά, νικημένοι αυτοί άντρες από μια σκλάβα αλλά ελεύθερη γυναίκα.
*
Και βαθιά ντροπιασμένοι από την ελληνική, ψυχική, δύναμη μιας γυναίκας, της Φιλιατρινής ηρωίδας Λενιώς.
*
Σήμερα, στο βουνό, πιο κάτω από το εκκλησάκι του Άιλιά, είναι ένας πανύψηλος σταυρός στο σημείο της θυσίας της ηρωίδας Λενιώς.
*
Το παράδειγμα της θυσίας της για την ελευθερία, την τιμή και την αξιοπρέπεια του ελληνικού γένους, ακολούθησαν αργότερα οι Σουλιώτισσες του Ζαλόγγου.

Κείμενα:  Γιώργος Χριστοδούλου.

Το αφιερώνω στην μνήμη των αγαπημένων μου γονιών, Μπάμπη Χριστοδούλου και Θεοδώρα Χριστοδούλου – Δανοπούλου
Επιμέλεια: filiatra.gr
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΝΝΑΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Please follow and like us:

σχετικές αναρτήσεις:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial