Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

ΦΙΛΙΑΤΡΑ

ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Το αφιέρωμα για τα Φιλιατρά θα δημοσιευέται κάθε ΣΑΒΒΑΤΟ.

Οδός δεξαμενής 1924 – filiatra.gr

Παραθαλάσσια Θέρετρα των Φιλιατρών.

Η Αγία Κυριακή.
Όπως έχω προαναφέρει την Αρχαία Εράνα διαδέχτηκε η πόλη των Φιλιατρών η οποία τοποθετείται στην περιοχή της Αγίας Κυριακής (επίνειο των Φιλιατρών), που απέχει περίπου 4 χιλιόμετρα από τα Φιλιατρά.
Στον ίδιο περίπου χώρο υπήρχαν και τα πολίσματα (πολίχνες) Αρήνη, Αλίαρτος και Έρμακας (Αρμακάδια).

Πριν ξεκινήσουμε όμως να πάμε στην στην Αγία Κυριακή, ας κάνουμε μια μικρή βόλτα από κάποιες ιστορικές περιοχές των Φιλιατρών.

Ανατολικά των Φιλιατρών ο δρόμος που αρχίζει από την Εκκλησία την Παναγία την Γουβιώτισα, ανηφορίζει προς στην πλαγιά του βουνού του <<Άγιολιά>>.

Αγιαμπελιώτισσα.

Ακολουθούμε λοιπόν τον ανηφορικό δρόμο βγαίνοντας απ` την πόλη, αφήνοντας το δρόμο που πηγαίνει δεξιά για τους Γαργαλιάνους και την Πύλο και ίσια λίγο πιο πάνω δεξιά, βλέπουμε το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου που πλαισιώνεται από πανύψηλα πεύκα και ευκαλύπτους.

Η περιοχή γύρω απ` το εκκλησάκι ονομάζεται <<Αγιαμπελιώτισσα>>.
Ο ναός αυτός χτίστηκε με ενέργειες της τότε Ίεράς μητροπόλεως Χριστιανουπόλεως, σε αντιπερισπασμό των Φράγκων που ήθελαν να καλύψουν την περιοχή των Φιλιατρών με Φράγκικες εκκλησίες.

Ο Άγιος Κωνσταντίνος διασωζότανε κατά την επανάσταση του 1821 και υπήρξε μεγάλος υπόγειος χώρος κάτω απ` το ναό, όπου επί τουρκοκρατίας κρυβόταν οι μαχητές και οι επαναστάτες.

Επίσης, η ιστορική αυτή εκκλησία λειτουργούσε και ως κρυφό σχολειό από τον Ιωνά μοναχό – διδάσκαλο.
Η εκκλησία διατηρήθηκε και μετά την απελευθέρωση μέχρι το σεισμό που έγινε στις 15-8-1886.

Αργότερα στην ίδια θέση και με τα ίδια υλικά του ναού, οι Φιλιατρινοί έχτισαν άλλη μικρότερη εκκλησία, τον σημερινό Άγιο Κωνσταντίνο.
Στην περιοχή αυτή κατά τους χρόνους της τουρκοκρατίας καλλιεργούσαν πολλά αμπέλια και είχαν εκλεκτές ποικιλίες κρασιών και επειδή ο ναός της Παναγίας ήταν μεταξύ των αμπελιών, πήρε το όνομα <<Αμπελιώτισσα>> – <<Αγιαμπελιώτισσα>>.

Μετά την <<Αγιαμπελιώτισσα>>, ο δρόμος μας οδηγεί λίγο πιο πάνω, στο χώρο που το 1962 είχε γίνει γεώτρηση για ανεύρεση πετρελαίου από την διεθνή εταιρεία ESSO φτάνοντας το γεωτρύπανο στα 4.000 μέτρα βάθος.

Άγιος Χριστόφορος.

Ο δρόμος συνεχίζει πάντα ανηφορικός φτάνοντας στον Άγιο Χριστόφορο.
Εδώ η θέα είναι πανοραμική, κάτω απλώνεται ο απέραντος Φιλιατρινός κάμπος, ενώ στο βάθος αγναντεύουμε την καταγάλανη θάλασσα του Ιονίου πελάγους. Στην άκρη διακρίνουμε το νησί Πρώτη.

Ο Άγιος Χριστόφορος αποτελεί σπουδαία ιστορική μαρτυρία για την αρχαιότητα του Ναού.
Υπάρχουν διάφορα σκαλίσματα και χαράγματα από οξύ και αιχμηρό όργανο σε πολλά σημεία του Ναού.

Μετά τον Άγιο Χριστόφορο ο δρόμος οδηγεί στη Μώρενα, (εξοχική περιοχή) την Βαγγελίστρα και το χωριό Βάλτα.
Στην συνέχεια ο δρόμος οδηγεί για το χωριό Χριστιάνοι.
*
Η Αγία Κυριακή.

Επιστρέφουμε τώρα και βρισκόμαστε στο δρόμο έξω από τα Φιλιατρά για την Αγία Κυριακή που πλαισιώνεται δεξιά και αριστερά με απέραντους πυκνούς ελαιώνες σε όλη την διαδρομή.

Προχωρώντας νότια και σε μικρή διαδρομή του δρόμου, είναι η περιοχή <<Λίμνες>>, παλαιότερα εκεί σχηματίζονταν λίμνες που με τις προσχώσεις του εδάφους εξαφανίστηκαν.

Επίσης ακολουθώντας το δρόμο, μπορούμε να διακρίνουμε στο βάθος που απλώνεται η θάλασσα του Ιονίου Πελάγους και λίγο πιο κάτω είναι το ιστορικό <<Χάνι του Πετροπουλάκη>>, που εκεί παλιά ένα πηγάδι κάτω από τα αιωνόβια πουρνάρια και τις τεράστιες βελανιδιές, δρόσιζε τους περαστικούς διαβάτες.

Δεξιά ένας χωματόδρομος οδηγεί στο εκκλησάκι του Αγίου Διονυσίου, τα Λεβεντακέικα και τα Σαμπαλέικα.
Λίγο πιο κάτω, πριν φτάσουμε στην Αγία Κυριακή, είναι ο χώρος της Αρχαίας Εράνας.

Εκεί το 1960 έγιναν οι ανασκαφές που αποκάλυψαν την παλαιοχριστιανική του 4ου αιώνα, που ήταν φτιαγμένη επάνω στο ιερό του Εραναίου Ποσιδώνα.

Την Αρχαία Εράνα, διαδέχτηκε η πόλη των Φιλιατρών, που τοποθετείται στην περιοχή της Αγίας Κυριακής. ( επίνειο των Φιλιατρών ).

Φτάσαμε λοιπόν στην όμορφη και δεμένη με τόσους θρύλους, Αγία Κυριακή.
Βλέπουμε όλη την ομορφιά της περιοχής να απλώνεται μπροστά μας.
Η γύρω αύρα της θαλασσινής περιοχής έχει είδη κυριεύσει την παρουσία μας.
*
Το όνομά της, η Αγία Κυριακή το οφείλει στο ομώνυμο γραφικό εκκλησάκι που είναι λίγο πιο κάτω στην αμμουδιά.
Δυτικά βλέπουμε τον μόλο πολύχρωμα βαρκάκια να ομορφαίνουν τον γύρω θαλασσινό χώρο στο λιμανάκι.

Σχεδόν ατόφιος παραμένει σήμερα ο πλακόστρωτος μόλος του λιμανιού, έσβησε δυστυχώς όμως ο πανύψηλος σιδερένιος φάρος που υπήρχε εκεί και έστελνε τα σήματά του στα καράβια που αρμένιζαν στα ανοιχτά του Ιονίου Πελάγους.

Τώρα το λιμάνι της Αγίας Κυριακής, είναι στη διάθεση των λουόμενων που απολαμβάνουν την πραγματικά πεντακάθαρη θάλασσά του.

Στην άκρη του μόλου, στη ρίζα της θάλασσας, βλέπουμε την μεγάλη μακριά ψηλή μάντρα και πάνω να κυματίζει στην κορυφή της η γαλανόλευκη.
Νότια, είναι το παλιό τελωνείο που ορθώνεται πανύψηλο σαν πύργος να στέκει αγέρωχο μπροστά στο πέλαγος, γαλανόλευκο.

Σήμερα στην Αγία Κυριακή λειτουργούν δύο Μπαράκες, όπως λέγονταν από τα αρχαία χρόνια, (ουζερί – ταβέρνες).
Παράλληλα, όλη η περιοχή της Αγίας Κυριακής, καλλιεργείται συστηματικά και παράγει πολλά αγροτικά προιόντα όλο το χρόνο.

Η Ιστορία της Αγίας Κυριακής.

Μεγάλες δόξες γνώρισε η Αγία Κυριακή και ιδιαίτερα το λιμάνι της.
Από αυτό κινήθηκε το εμπόριο της ακμάζουσας τότε Χριστιανουπόλεως, ( Χριστιάνους χωριό στο βουνό), που γινόταν μέσω Μώρενας, (εξοχική περιοχή του βουνού).

Το λιμάνι της Αγίας Κυριακής, είναι ο άξονας της ζωής και γύρω από αυτό κυλούν τα οικονομικά συμφέροντα των Φιλιατρών.

Μέσα από αυτό το λιμάνι, όμορφα γοργόφτερα καράβια αύλάκωναν τα καταγάλανα νερά για να μεταφέρουν τα Φιλιατρινά προιόντα στα λιμάνια της Πάτρας, της Τεργέστης, της Νάπολης, του Λιβόρνου, ακόμα και του Λονδίνου, όπως αναφέρουν τα έγραφα του τελωνίου της Αγίας Κυριακής.

Στις 23~9~1833 ο νεαρός βασιλιάς Όθωνας, αποβιβάζεται στο λιμάνι της Αγίας Κυριακής για να επισκεφθεί για πρώτη φορά τα Φιλιατρά.
Τον υποδέχτηκαν 150 Φιλιατρινοί καβαλαραίοι με άσπρα άλογα.

Και Ναυπηγείο, στην Αγία Κυριακή.

Τόσο μεγάλη ήταν η κίνηση του λιμανιού εκείνη την εποχή της Αγίας Κυριακής και της γύρω περιοχής σε εμπόριο και σε αναγνώριση που στις 9~6~1857 γλιστρούσε στα νερά του λιμανιού της ένα μεγάλο καίκι, που ναυπηγήθηκε στο μικρό ναυπηγείο της Αγίας Κυριακής.
Το βάπτισαν, <<ΕΡΑΝΗ>>.

Αξέχαστες μέρες
Η Αγία Κυριακή πέρα από την μεγάλη κίνηση που παρουσίαζε, πέρασε ωραίες και αξέχαστες μέρες παλαιότερα. Η συστηματική καλλιέργεια της σταφίδας έφερνε πολλά χρήματα ο, <<μαύρος χρυσός>>, όπως έλεγαν τότε.

Σαν δάσος παρουσιαζόταν τα κατάρτια των καικιών που πλησιάζανε και πλευρίζανε στο λιμάνι της για να την παραλάβουν και να την μεταφέρουν.
Το χρήμα κυκλοφορούσε σπάταλο. Οι ακτήμονες μαζευόντουσαν τα βράδια στη μπαράκα και γλεντούσαν μέχρι πρωίας.

Αρχαιολογικοί μνημειακοί θησαυροί.

Μετά την απελευθέρωση του 1821, άρχισαν οι καλλιέργειες εντατικά στην περιοχή της Αγίας Κυριακής, όπου κάτοικοι χωρίς να γνωρίζουν την αρχαιολογική αξία των μνημείων και των ερειπίων της Αρχαίας Εράνας, κατάστρεψαν τα πάντα.
Έκοψαν λόγγους, γκρέμισαν τους τοίχους, μάζευαν <<πέτρες>>και σχημάτιζαν με αυτές τις πολύτιμες πέτρες, τα όρια των κτημάτων τους.

Χρησιμοποίησαν χωρίς να ξέρουν, αρχαιολογικά υλικά, ( πέτρες ~μάρμαρα), κατά 60%, σε άλλες άσχετες εργασίες, μακριά από την αποστολή τους και την αξία τους.

Ακόμα και ο μόλος, όταν κατασκευάστηκε, που συνδέει με την παραλιακή οδό της Αγίας Κυριακής, χρησιμοποιήθηκε πολύ μεγάλο ποσοστό αυτών των αρχαιολογικών αξιών, που προερχόταν από την θέση της αρχαίας Εράνας.

Η Αγία Κυριακή κρύβει στα σπλάχνα της γης της, πολλούς και πολύ μεγάλους αρχαιολογικούς θησαυρούς.

Μέσα από τις όμορφες και θαλασσινές μελωδίες στην Αγία Κυριακή, προσθέσατε και τις αύρες του Μαιστραλιού και το αεράκι του Αυγουστιάτικου μελτεμιού.

Φαντάζει να είναι σαν ζωγραφιά στην φαντασία, όσων την γνώρισαν και την αγάπησαν, την θέα της, τα πεντακάθαρα νερά της, την μπαράκα της και τα μάτια που χάνονται, ατενίζοντας στην απεραντοσύνη της βασίλισσας των θαλασσών, του Ιονίου Πελάγους.

«»Εγώ δεν θέλω τις φανταχτερές
τις θάλασσες που λαμποκοπούν
από τις ψεύτικες χαρές
και τα πλούτη που σκορπούν.
Εγώ ποθώ ένα πρωί
στην Άγια Κυριακή «»

Κείμενα:  Γιώργος Χριστοδούλου.

Το αφιερώνω στην μνήμη των αγαπημένων μου γονιών, Μπάμπη Χριστοδούλου και Θεοδώρα Χριστοδούλου – Δανοπούλου
Επιμέλεια: filiatra.gr

Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τα Φιλιατρά – ΑΦΙΕΡΩΜΑ – ΜΕΡΟΣ ΕΝΝΑΤΟ – Από τον Γιώργο ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

0Shares

Αφήστε μια απάντηση